قانون مدیریت پسماندها

قانونمدیریتپسماندها

مهدی کیخا صابر- مدیر گروه بهداشت محیط و حرفه ای معاونت بهداشتی

منبع : دستورالعمل های وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به استناد اصل 123 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

ماده1- جهتتحققاصلپنجاهم(50)قانوناساسی جمهوریاسلامیایرانوبهمنظورحفظمحیط زیستکشورازآثارزیانبارپسماندهاومدیریتبهینهآنها،کلیهوزارتخانه هاوسازمانهاومؤسساتو نهادهایدولتیونهادهایعمومیغیردولتیکهشمولقانونبرآنهامستلزمذکرناممیباشدو کلیه شرکت هاومؤسساتواشخاصحقیقیوحقوقی موظفندمقرراتوسیاستهایمقرردراینقانونرا رعایت نمایند.

ماده2- عباراتواصطلاحاتیکهدراینقانونبهکاررفتهاستدارایمعانیزیرمیباشد:

الف- سازمان: سازمانحفاظتمحیطزیست.

ب- پسماند:بهموادجامد،مایعوگاز (غیرازفاضلاب) گفتهمیشودکهبهطورمستقیمیا غیرمستقیمحاصلازفعالیتانسانبودهوازنظرتولیدکنندهزائدتلقیمیشود. پسماندهابهپنجگروه تقسیممیشوند:

1-پسماندهایعادی: بهکلیهپسماندهاییگفتهمیشودکهبهصورتمعمولازفعالیت هایروزمرهانسان هادرشهرها، روستاهاوخارجازآنهاتولیدمیشودازقبیلزبالههایخانگیونخالههایساختمانی.

2- پسماندهایپزشکی (بیمارستانی): بهکلیه پسماندهایعفونیوزیانآورناشیازبیمارستانها، مراکز بهداشتی،درمانی، آزمایشگاه هایتشخیصطبیو سایر مراکزمشابهگفتهمیشود. سایرپسماندهایخطرناک بیمارستانیازشمولاینتعریفخارجاست.

3-پسماندهایویژه: بهکلیهپسماندهاییگفتهمیشود کهبهدلیلبالابودن حداقلیکیازخواصخطرناکاز قبیل سمیت،بیماریزایی،قابلیتانفجاریااشتعال،خورندگیو مشابهآنبهمراقبت ویژهنیازداشته باشدوآندستهاز پسماندهایپزشکیونیز بخشیازپسماندهایعادی، صنعتی،کشاورزیکهنیازبه مدیریتخاصدارندجزء پسماندهایویژهمحسوب می شوند.

4-پسماندهایکشاورزی: بهپسماندهایناشیازفعالیت هایتولیدیدربخشکشاورزیگفتهمیشودازقبیل فضولات، لاشهحیوانات(دام،طیوروآبزیان) محصولات کشاورزیفاسدیاغیرقابل مصرف.

5-پسماندهایصنعتی: بهکلیهپسماندهایناشیاز فعالیت هایصنعتیومعدنیو پسماندهایپالایشگاهی صنایعگاز، نفتوپتروشیمیو نیروگاهیوامثالآنگفته میشودازقبیلبرادهها، سرریزهاولجنهایصنعتی.

ج-مدیریتاجراییپسماند: شخصیتحقیقییاحقوقیاستکهمسؤولبرنامهریزی، ساماندهی،مراقبتوعملیاتاجراییمربوطبهتولید،جمع آوری،ذخیرهسازی،جداسازی،حملو نقل،بازیافت، پردازشودفعپسماندهاوهمچنینآموزشواطلاعرسانی دراینزمینهمیباشد.

1- دفع: کلیهروشهایازبینبردنیاکاهشخطراتناشیازپسماندهاازقبیلبازیافت، دفنبهداشتی،زبالهسوزی.

2-پردازش: کلیهفرآیندهایمکانیکی،شیمیایی،بیولوژیکیکهمنجربهتسهیلدرعملیات دفعگردد.

د- منظورازآلودگیهمانتعریفمقرردرماده (9) قانونحفاظتوبهسازیمحیطزیستمصوب 28/3/1353 است.

تبصره 1 - پسماندهایپزشکیونیزبخشیازپسماندهایعادی،صنعتیوکشاورزیکهنیازبه مدیریتخاصدارند،جزوپسماندهایویژهمحسوبمیشوند.

تبصره2- فهرستپسماندهایویژهازطرفسازمان،باهمکاری دستگاه هایذیربطتعیینو بهتصویبشورایعالیحفاظتمحیطزیستخواهدرسید.

تبصره 3 - پسماندهایویژهپرتوزاتابعقوانینومقرراتمربوطبهخودمیباشند.

تبصره 4 - لجنهایحاصلازتصفیهفاضلابهایشهریوتخلیهچاههایجذبیفاضلاب خانگیدرصورتیکهخشکیاکمرطوبتباشند،دردستهپسماندهایعادیقرارخواهند گرفت.

ماده  3- مؤسسهاستانداردوتحقیقاتصنعتیایرانموظفاستباهمکاریوزارتبهداشت، درمانوآموزشپزشکیوسایردستگاه هاحسبمورد،استانداردکیفیتوبهداشتمحصولات وموادبازیافتیواستفادههایمجازآنهاراتهیهنماید.

ماده4 - دستگاهایاجراییذیربطموظفندجهتبازیافتودفعپسماندهاتدابیرلازمرابه ترتیبیکهدرآییننامههایاجراییاینقانونمشخصخواهدشد،اتخاذنمایند. آییننامهاجرایی مذکورمیبایستیدربرگیرندهمواردزیرنیزباشند:

-1  مقرراتتنظیمشدهموجبگرددتاتولیدومصرف،پسماندکمتریایجادنماید.

-2 تسهیلاتلازمبرایتولیدومصرفکالاهاییکهبازیافتآنهاسهلتراست،فراهمشودوتولیدووارداتمحصولاتیکهدفعوبازیافتپسماندآنهامشکلتراست،محدودشود.

-3 تدابیریاتخاذشودکهاستفادهازمواداولیهبازیافتیدرتولیدگسترشیابد.

-4 مسؤولیتتامینوپرداختبخشیازهزینههایبازیافتبرعهدهتولیدکنندگانمحصولات قرارگیرد.

ماده5 - مدیریتهایاجراییپسماندهاموظفندبراساسمعیارهاوضوابطوزارتبهداشت، درمانوآموزشپزشکیترتیبیاتخاذنمایندتاسلامت،بهداشتوایمنیعواملاجراییتحت نظارتآنهاتامینوتضمینشود.

ماده 6- سازمانصداوسیمایجمهوریاسلامیایرانوسایررسانههاییکهنقشاطلاع رسانیدارندوهمچنیندستگاههایآموزشیوفرهنگیموظفندجهتاطلاعرسانیوآموزش، جداسازیصحیح،جمعآوریوبازیافتپسماندهااقداموباسازمانهاومسؤولینمربوطهمکاری نمایند.

تبصره  وزارتخانههایجهادکشاورزی،صنایعومعادن،کشوروبهداشت،درمانوآموزش پزشکیبهمنظورکاهشپسماندهایکشاورزی،موظفندنسبتبهاطلاعرسانیوآموزش روستائیانوتولیدکنندگاناقداملازمرابهعملآورند.

ماده 7 - مدیریتاجراییکلیهپسماندهاغیرازصنعتیوویژهدرشهرهاوروستاهاوحریمآنها بهعهدهشهرداریهاودهیاریهاودرخارجازحوزهووظایفشهرداریهاودهیاریهابهعهده بخشداریهامیباشد. مدیریتاجراییپسماندهایصنعتیوویژهبهعهدهتولیدکنندهخواهدبود .درصورتتبدیلآنبهپسماندعادیبهعهدهشهرداری ها،دهیاری هاوبخشداری هاخواهدبود.

تبصره-مدیریتهایاجراییمیتوانندتمامیابخشیازعملیاتمربوطبهجمعآوری، جداسازیودفعپسماندهارابهاشخاصحقیقیوحقوقیواگذارنمایند.

ماده- مدیریتاجراییمیتواندهزینههایمدیریتپسماندراازتولیدکنندهپسماندبا تعرفهایکهطبقدستورالعملوزارتکشورتوسطشوراهایاسلامیبرحسبنوعپسماندتعیین میشود،دریافتنمودهوفقطصرفهزینههایمدیریتپسماندنماید.

ماده9 - وزارتکشورباهماهنگیسازمانموظفاستبرنامهریزیوتدابیرلازمبرای جداسازیپسماندهایعادیرابهعملآوردهوبرنامهزمانبندیآنراتدویننماید . مدیریتهای اجراییمندرجدرماده ( 7) اینقانونموظفنددرچارچوببرنامهفوقودرمهلتیکهدرآیین نامهاجراییاینقانونپیشبینیمیشود،کلیهپسماندهایعادیرابهصورتتفکیکشدهجمع آوری،بازیافتیادفننمایند.

ماده10 - وزارتکشورموظفاستدراجرایوظایفمندرجدراینقانونظرفمدت ششماهپسازتصویباینقانون،نسبتبهتهیهدستورالعمل هایتشکیلاتوساماندهیمدیریت اجراییپسماندهادرشهرداریها،دهیاریهاوبخشداریهااقدامنماید.

ماده11 - سازمانموظفاستباهمکاریوزارتخانههایبهداشت،درمانوآموزش پزشکی(درموردپسماندهایپزشکی)،صنایعومعادن،نیروونفت (درموردپسماندهایصنعتی ومعدنی)، جهادکشاورزی (درموردپسماندهایکشاورزی) ضوابطوروش هایمربوطبه مدیریتاجراییپسماندهاراتدوینودرشورایعالیحفاظتمحیطزیستبهتصویببرساند .

وزارتخانههایمذکورمسؤولنظارتبراجرایضوابطوروش هایمصوبهستند.

ماده12 - محلهایدفنپسماندهابراساسضوابطزیستمحیطیتوسطوزارتکشوربا هماهنگیسازمانووزارتجهادکشاورزیتعیینخواهدشد.

تبصره1- شورایعالیشهرسازیومعماریموظفاستدرطرح هایناحیهایجامع،مناطق مناسبیرابرایدفعپسماندهادرنظربگیرد.

تبصره 2 - وزارتکشورموظفاستاعتبارات،تسهیلاتوامکاناتلازمراجهتایجادو بهرهبرداریازمحلهایدفعپسماندهارأساًیاتوسطبخشخصوصیفراهمنماید.

ماده 13 - مخلوطکردنپسماندهایپزشکیباسایرپسماندهاوتخلیهوپخشآنهادرمحیط ویافروش،استفادهوبازیافتایننوعپسماندهاممنوعاست.

ماده14 - نقلو انتقالبرونمرزیپسماندهایویژهتابعمقرراتکنوانسیونبازلوبانظارت مرجعملیکنوانسیونخواهدبود.نقلوانتقالدرونمرزیپسماندهایویژهتابعآئیننامهاجرایی مصوبهیأتوزیرانخواهدبود.

ماده 15 - تولیدکنندگانآندستهازپسماندهاییکهداراییکیاز ویژگیهایپسماندهای ویژهنیزمیباشند،موظفندبابهینهسازیفرآیندوبازیابی،پسماندهایخودرابهحداقلبرسانندو در مواردیکهحدودمجازدرآییننامهاجراییاینقانونپیشبینیشدهاست،درحدمجاز نگهدارند.

ماده16 - نگهداری،مخلوطکردن،جمعآوری،حملونقل،خریدو فروش،دفع،صدور تخلیهپسماندهادرمحیطبرطبقمقرراتاینقانونوآییننامهاجراییآنخواهدبود.  درغیراین صورتاشخاصمتخلفبهحکممراجعقضاییبهجزاینقدیدرباراولبرایپسماندهایعادیاز ( 000/500) ریال تا یکصد میلیون (000/000/1) ریال و در صورت تکرار، هرباربهدوبرابرمجازاتقبلیدراینمادهمحکوممیشوند.

متخلفین از حکم ماده ( 13 ) به جزای نقدی از دو میلیون (000/000/2 ) ریال تا یکصد میلیون ( 000/000/100 )ریال و در صورت تکرار به دو برابر حد اکثر مجاز و در صورت تکرار مجدد هر بار به دو برابر مجازات بار قبل محکوم می شوند.

ماده 17  - متخلفینازحکمماده( 14 )اینقانونموظفندپسماندهایمشمولکنوانسیونبازل رابهکشورمبدأاعادهویادرصورتامکان معدومکردندرداخلتحتنظارتوطبقنظرسازمان(مرجعملی کنوانسیونمذکوردرایران)  باهزینهخودبهنحومناسبدفعنمایند.درغیر اینصورتبهمجازات هایمقرردرماده (16) محکومخواهندشد.

ماده 18  - درشرایطیکهآلودگی،خطرفوریبرایمحیطوانساندارد،بااخطارسازمانو وزارتبهداشت،درمانوآموزشپزشکی،متخلفینوعاملینآلودگیموظفندفوراً  اقداماتیرا کهمنجربهبروزآلودگیو تخریبمحیطزیستمیشودمتوقفنمودهوبلافاصلهمبادرتبهرفع آلودگیوپاکسازیمحیطنمایند.درصورتاستنکاف،مرجعقضایی

/ 0 نظر / 29 بازدید