آموزش های لازم برای افراد مبتلا به دیابت

طبقه بندی نمایه تودۀ بدنی:

شاخص توده بدنی BMI)) با تقسیم وزن (برحسب کیلو گرم) بر قد( برحسب متر به توان2)محاسبه می شود .

BMIکمتراز20برابر است با کمبودوزن (لاغر)

BMI 9/24-20 برابر است با وزنطبیعی

BMI9/29-25 برابر است بااضافهوزن

 BMI9/34-30 برابر است باچاقیمتوسط (چاقیدرجهیک)     BMI39/9-30 برابر است با چاقیشدید(چاقیدرجهدو)

BMI 40بهبالابرابر است باچاقیخیلیشدید (چاقیدرجهسه)

برنامۀ غذایی: نکتههاییکهبایددربرنامۀغذاییبیمارانمبتلابهدیابت رعایتشودعبارتنداز:

- تعدادوعدههایغذاراافزایشدادهودرهروعده،مقدارغذایمصرفیراکاهشدهندواین مقدارغذایمصرفیبایدمتناسببافعالیتبیمارباشد.

-افرادمبتلابهدیابتهرگزنبایدیکیازوعدههایاصلیغذایخودراحذفکنند،بهخصوص بیمارانلاغروبیمارانیکهقرصمصرفمیکنندویاانسولینتزریقمینمایند.

- ازمیوههایغیرشیرینوسبزیهادروعدههایغذاییبهمقدارزیاداستفادهکنند.

- مصرفمیوههایشیرینمانندانگور،خربزه،خرما ،توتوهمچنینخشکبارشیرینمانند توتخشک ،کشمش،قیسیومانندآنهارادربرنامۀغذاییخودمحدود کنند.

-ازحبوباتدربرنامۀغذاییروزانهبیشترمصرفکنند.

-نانسبوسدارمصرفکنند.

- قندوشکروانواعشیرینیمانندآبنبات،شکلات،شیرینی،گز،سوهانوامثالآنرامصرفنکنند.

 -ازموادنشاستهایمانندنان،برنج،سیبزمینی،گندم،جووماکارونیبهمیزانیکهموجب افزایشوزننشودمصرفنمایند.

-مصرفچربیهاراکاهشدهندوبهاینمنظورازسرخکردنغذاخودداریوآنرابهصورت آبپزوکبابیتهیهکنند.

- ازگوشتهایکمچربیاستفادهکنندوقبلازپخت،چربیگوشتو پوستمرغراجداکنند.  - ازشیروماستکمچربیاستفادهکرده،برایاینکارشیرراجوشانده وپسازسردشدنچربیآنراجداکنند .

- مصرفتخممرغرامحدودکردهوازگوشتهای احشاییمانندجگر،مغز،قلوه،وکلهپاچهکمترمصرفکنند .

- بهجایخامه،کرهوروغنهای جامدازروغنمایعوزیتوناستفادهکنند.

توجه: بعضیازافرادمبتلابهدیابتمیتوانندبانظرپزشکمعالجخودروزهبگیرند.

 ورزش و فعالیت های جسمی:

ورزشباعثکاراییبیشتر،کاهشوزن،احساسنشاطوتندرستیمیشود . افزایشفعالیتهایبدنی درکنترلبیماریقندبسیاراهمیتداردالبتهبایدمتناسبباشرایطووضعیت سلامتشخصباشدوبهطورمنظمومستمرانجامگیرد . زمانورزشبهتراستعصرباشد . این بیمارانمیتوانندورزشهایسبکمثلنرمشوپیادهرویانجامدهند.بههرحالدربارۀنوعورزش میتوانندباپزشکمرکزبهداشتیدرمانیمشورتکنند.

 مراقبت از پا: مراقبتازپایفردمبتلابهدیابتبسیاراهمیتدارد. ممکناستدوعارضهبرایآنهاپیشآید:

بیحسیوکرختیپا و عفونتودیربهبودیافتنزخموجراحتهایپا. بنابراینرعایتنکتههایذیلدرحفظبهداشتپایافرادمبتلابهدیابتبسیارمهماست:

- هرروزپاهایخودراباآبولرموصابونبشویندوبینانگشتانخودراباحولۀنرمخشککنند.

- ناخنهایپاراکوتاهنگهدارندوبایدناخنرابهطورمستقیمگرفتهوکنارناخنرانگیرند . ناخننباید ازتهگرفتهشودودرصورتیکهدیدبیمارمشکلداشتهباشد،شخصدیگریناخنهایشرابگیرد.

-  جورابخودراروزانهعوضکردهوازجورابنخیوضخیماستفادهکند.

-ازکفشراحت،پاشنهکوتاهوپنجهپهناستفادهکنند.

-درخانهازکفشراحتیودمپاییاستفادهکنندوبرایجلوگیریازجراحتهایاحتمالی، باپایبرهنهدرمنزلراهنروند.

-پاهایخودراروزانهازنظروجودقرمزی،تورم،تغییررنگ،زخم،ترکخوردگیوترشحاطراف ناخنبررسیکنند.برایمشاهدۀکفپامیتوانندازآینهاستفادهنمایند.

-ازنزدیککردنپایخودبهآتش،بخاری شوفاژوهروسیلۀگرماییدیگرخودداریکنند.

 ترک مصرف دخانیات: افرادمبتلابهدیابتکههرنوعدخانیات (سیگار،پیپ،چپقوقلیان،جویدنتوتون)مصرفمیکنند، بایدبرایترکتشویقشوند.

 نحوۀ مصرف و تزریق انسولین :

بهبیمارانیکهانسولینمصرفمیکنندبایدنحوۀ نگهداری،مخلوطکردن،رعایتبهداشت سرنگهاومحلهایتزریقانسولینراآموزشداد.

نحوۀ نگهداری :

- انسولینبازنشدهحتماًبایددریخچالنگهداریشود،اماانسولینبازشدهودرحالاستفاده استرامیتواندردمایاتاقهمنگهداریکرد،ولیبایدازقراردادنآندرگرمایزیاد (بالای30درجه )ویاسرمایشدید (زیر 2درجه) خودداریکرد .

- ازتکاندادنهایبیشازحدشیشهنیزباید اجتنابکرد؛زیراهردوموردباعثازدست رفتنقدرت اثردارومیشود.

- هرگونهتغییردرانسولینمثل،یخزدگیوکدرشدنقدرتانسولینراکمترمیکند.

نحوۀ مخلوط کردن: درصورتیکهبیمارازدونوعانسولینبااثرسریع(کریستال)وبااثرمتوسط(NPH)  استفادهمیکند،بایدبرایمخلوطکردنآنهانکتههایزیررارعایتکند:

- هیچگونهمادۀرقیقکنندهویادارویدیگرینبایدبهمخلوطدونوعانسولیناضافهشود.

- مخلوطانسولینکریستالو NPH راهممیتوانفوراًتزریقکردوهم   میتوانبرایوعدۀبعدی تزریقنگهداریکرد.البتههنگاماستفادهبرایوعدۀبعدبایدسرنگرابیندستهاحرکتداد تاانسولینمخلوطشود.

- همیشه باید اول انسولین کریستال در سرنگ کشیده شود و بعد انسولین NPH ، در غیر این صورت ساختمان و اثر انسولین کریستال تغییرمی کند.

رعایت بهداشت سرنگ ها :

- درصورتآلودهنکردنسرنگورعایتنکتههایبهداشتیمیتوانازهرسرنگ3 تا 20نوبتاستفادهکرد.

- درصورتاستفادۀمکررازیکسرنگ،فقطبایدبرایهمانشخصمصرفشودواستفاده ازسرنگفرددیگرممنوعاست زیراخطرانتقالبعضیازعفونتهایویروسیاز طریقجریان خونافزایشمییابد .

- درصورتیکهسرسوزنسرنگقابلجداشدناست،درتزریقبعدیبایدچندبارپیستونسرنگ رابافشارعقبوجلوبردتاانسولینیکهدرسرسوزنمانده (حدود5 واحدانسولین )خارجگردد وسپساقدامبهکشیدنمجددانسولینشود.

-انسولینبایدنیمساعتقبلازغذاخوردنتزریقشود.

محل های تزریق انسولین

- بایددربافتزیرجلدیقسمتبالایبازو،سطحجلووکناریقابلدیدرانهاودرمحدودۀ 5 سانتیمتریاطرافنافتزریقشود.

- تزریقنبایدداخلعضلهانجامگیردوبایدحتماًدرزیرپوستودربافتچربیباشد.

- تزریقانسولینبایدهردفعهدریکمحلجداگانهانجامشود (چرخشی)،درغیراینصورت ممکناستپوستسفتشود.

- سرعتجذبانسولیندرمحلهایمختلفمتفاوتاست،بهاینصورتکهدرشکمجذباز همۀقسمتهاسریعتراست،بعددربازوهاوبعدرانهاودرباسنازهمۀقسمتهاکندتر جذبمیشود  بهتراستدرصورتیکهفرددوبارتزریقدرروزداردصبحهارویشکمو شبهابالایرانتزریقانجامشود.

- هرورزشیمیزانجذبانسولینراازنواحیتزریقمربوطبهآنورزشافزایشمیدهد، بهطورمثالدرصورتتزریقدررانهادرهنگامدویدنجذبانسولینسریعترمیشود.

- تغییراتپوستینواحیتزریقمثلتورمقرمزیوسفتیباعثکندیجذبانسولین   میشود.

 نکاتی که فرد مبتلا به دیابت در هنگام ابتلا به سایر بیماری ها باید رعایت کند :

درمواردیکهشخصمبتلابهدیابتبهبیماریهاییازقبیلسرماخوردگی،تب،اسهالواستفراغ و ... مبتلاشود،بایداقدامهایزیرراانجامدهد:

- درصورتتزریقانسولیننبایدمصرفآنراقطعکند.

- اگرقادربهخوردنغذاهایسفتنیست،بهتر استازغذاهایمایعمانندسوپ،آش،مایعات غیرشیرین،آبمیوهویاشیراستفادهنماید.

- بایددرزمانبیداریبهاندازۀکافیاستراحتکند.

- درصورتابتلابهعوارضشدیدماننداسهالواستفراغشدیدحتماًبهپزشکمراجعهکند.

/ 0 نظر / 72 بازدید