پایگاه تغذیه سالم مدارس

 هم مکان عرضه میان وعده و هم خود مواد خوراکی دارای شرایط بهداشتی باشند تا سلامت دانش آموزان حفظ و ارتقاء یابد.

تعاریف:

- پایگاه تعذیه سالم: مکانی زیر نظر تعاونی آموزشگاه جهت عرضه و فروش میان وعده در مدرسه است که ساختمان آن مطابق با تبصره 3 ماده 2 آیین نامه بهداشت محیط مدارس احداث و تجهیز شده است.

- میان وعده: مواد خوراکی با ارزش که تأمین کننده حداقل 500-300 کالری از انرژی مورد نیاز روزانه دانش آموزان است. که علاوه بر سه وعده اصلی غذایی ، مصرف می شود.

- مواد خوراکی سالم و با ارزش: به مواد خوراکی گفته می شود که ضمن تأمین حدود 500-300 کالری از انرژی مورد نیاز دانش آموزان ، به عنوان میان وعده ، مطابق با استانداردهای بهداشتی تهیه و با دارا بودن شرایط بهداشتی در پایگاه تغذیه سالم به دانش آموزان عرضه و فروخته می شود.

- مواد خوراکی نا سالم و کم ارزش: این مواد، مواد خوراکی هستند که دارای حداقل یکی از شرایط زیر باشند :

1- به صورت غیر بهداشتی تهیه شده اند.

2- عرضه آن بصورت غیر بهداشتی و فاقد استانداردهای لازم است.

3- ارزش غذایی بسیار پایین دارند.

4- بعلت داشتن مواد افزودنی و برخی مواد زیان آور برای سلامت مضرند.

شرایط مواد خوراکی سالم پایگاه تغذیه سالم

این مواد عبارتند از :

الف) انواع خوراکی های بسته بندی شده دارای پروانه ساخت از وزارت بهداشت، درمان و آموزش بهداشتی، علامت استاندارد، نام و نشانی کارخانه، تاریخ تولید و انقضای معتبر، ترکیبات تشکیل دهنده، ارزش غذایی و دارای پوشش سالم و تمیز، این مواد شامل :

- خشکبار، خرما، انواع مغزها(بادام زمینی، بادام، بادام هندی، فندق، پسته) کشمش، نخودچی، آجیل، سویا، توت خشک، انجیر خشک

- انواع ماست، کشک، انواع پنیر(همه پاستوریزه و استریلیزه )، بستنی (به جز بستنی یخی )

- انواع میوه سالم شسته شده و ضد عفونی شده در بسته بندی های یک نفره وکیوم شده و انواع میوه خشک

- نوشیدنی ها شامل انواع شیر، دوغ بدون گاز، ماءالشعیر، انواع آبمیوه طبیعی و آب معدنی (پاستوریزه و استریلیزه)

- بیسکویت، کیک و کلوچه ساده و سبوس دار و بدون کرم. کیک  و کلوچه ترجیحاً از نوع غنی شده و تهیه شده با روغن حاوی اسید چرب با ترانس زیر 5 درصد باشد.

توصیه می شود از نان های سفید بعلت دارا بودن نمایه کلیسمی بالا، کمتر استفاده شود و به جای آن انواع سبوس دارد عرضه شود.

ب) لقمه سالم شامل نان و پنیر و گردو، نان و تخم مرغ ، نان و پنیر و خیار، نان و پنیر گوجه فرنگی و نان و کره و عسل.  

تبصره:

پنیر با شرایط بند الف در بسته بندی های یک نفره،  خیار و گوجه شسته شده و ضد عفونی شده و  تخم مرغ پخته با پوست در اختیار دانش آموز گذاشته شود.

ج) پخت و عرضه غذاهای گرم مانند آش، انواع سوپ، لوبیا، عدس پخته، حلیم، شله زرد، سمنو و فرنی به شرط:

- داشتن آشپزخانه مطابق با تبصره 3 ماده 2 آیین نامه بهداشت محیط مدارس و پخت روزانه

- ارایه مواد غذایی در ظروف یکبار مصرف

- نظارت انجمن اولیاء و مربیان بر پخت و توزیع

- پخت در شرایط بهداشتی و رعایت کامل نکات بهداشتی و یا در بسته بندی کارخانه ای مطابق با بند الف

مواد غذایی که عرضه و فروش آن در پایگاه تغذیه سالم ممنوع است :

1- انواع پفک، انواع تخمه، نوشابه های گازدار (بجز ماءالشعیر)، آدامس، شکلات، پاستیل، سوسیس، کالباس، سالاد الویه، چیپس، انواع لواشک، آلو و آلوچه فاقد شرایط بند الف، آب نبات هایی که به سطح دندان می چسبند، آب میوه هایی که از آب، قند و اسانس میوه تهیه شده اند، فلافل و بستنی یخی

2- محصولات غذایی سالم ( بندهای الف و د ) بدون دسته بندی

3- محصولات غذایی سالم با بسته بندی فاقد پروانه ساخت از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تاریخ تولید و انقضاء معتبر، علامت استاندارد، نام و نشانی کارخانه، ترکیبات تشکیل دهنده، پوشش ناسالم و ...

4- کیک، کلوچه تهیه شده با روغن حاوی اسید چرب نوع ترانس بیش از 11 درصد

5- سایر مواد خوراکی که برای سلامت دانش آموزان مضر است.

تذکر:

اعلامیه لیست مواد غذایی قابل عرضه در بوفه مدارس باید در محل مناسب و در معرض دید دانش آموزان و کارکنان مدارس نصب گردد.

شرایط مکان فیزیکی پایگاه تغذیه سالم:

1- دارای فضای مناسب

2- داشتن فاصله از سرویس های بهداشتی

3- قابل دسترس دانش آموزان

4- دارای نور کافی و مناسب

5- دیوار بدون درز و شکاف از جنس قابل شستشو و به رنگ روشن

6- کف از جنس قابل شستشو و دارای شیب به سمت آبراه

7- درها و پنجره ها بدون شکستگی و ترک خوردگی

تجهیزات :

1- درب ها و پنجره ها مجهز به توری باشند.

2- دارای یخچال باشد(در صورت نگهداری و عرضه مواد خوراکی فساد پذیر).

3- دارای سینک ظرفشویی مجهز به سیستم لوله کشی آب گرم و سرد و صابون مایع

1-      دارای قفسه مناسب برای چیدن مواد غذایی

2-      مجهز به هواکش و دارای تهویه مناسب

3-      دارای سطل زباله دربدار از جنس قابل شستشو با کیسه زباله

4-      دارای کپسول آتش نشانی در صورت داشتن اجاق گاز

تذکر:

نظافت و شست و شوی روزانه پایگاه و تجهیزات آن الزامی است.

 

شرایط فروشنده مواد غذایی در پایگاه تغذیه سالم :

-         نداشتن سوء پیشینه

-         دارا بودن حداقل تحصیلات دوره ابتدایی

-         دارا بودن کارت سلامت معتبر و الصاق آن در پایگاه

-         رعایت کامل اصول بهداشت فردی

-         استفاده از روپوش به رنگ روشن و استفاده از دستکش یکبار مصرف هنگام عرضه مواد خوراکی

-         شرایط مدیریت پایگاه تغذیه سالم، با نظارت و همکاری شورای دانش آموزی با رعایت شرایط فوق بلامانع است.

تذکر:

در صورت داشتن زخم در دست و صورت و ابتلا به بیماری های واگیر تا بهبودی کامل از فروش موادغذایی خودداری گردد.

 

 

 

جدول فهرست مواد غذایی مجاز قابل عرضه در پایگاه های تغذیه سالم ( بوفه ها  )

ردیف

نوع مواد غذائی

فهرست غذاهای مجاز

1

شیر و فرآورده های آن

انواع بستنی (بجز بستنی یخی)، شیر با طعم های مختلف، انواع ماست، کشک، پنیر(پاستوریزه یا استریلیزه)

2

خشکبار

شامل ‌پسته، بادام، بادام زمینی، بادام هندی ، فندق، گردو، نخودچی، توت خشک، انجیز خشک، کشمش، آجیل، سویا و ...

3

لقمه سالم

شامل : نان و پنیر و گردو، نان و پنیر و خیار و گوچه، نان و کره و عسل، نان و تخم مرغ (ترجیحاً نان از انواع سبوس دار)

4

بیسکویت ، کیک و کلوچه

انواع بیسکویت های ساده و سبوس دار بدون کرم، کیک ها و کلوچه ها و نان های شیرین، ترجیحاً از نوع غنی شده و تهیه شده با روغن حاوی اسید چرب با ترانس 5٪

5

کلوچه سنتی

کلمپه کرمان، نان برنجی کرمانشاه، کلوچه شمال، کلوچه خرمایی جنوب

6

غذاهای گرم

شامل‌انواع آش، لوبیا پخته، عدس پخته، حلیم، شله زرد، سمنو، فرنی و شیربرنج در صورت پخت روزانه و رعایت موازین بهداشتی هنگام تهیه و پخت و توزیع در پایگاه تغذیه سالم (بوفه)

7

خرما

به صورت بسته بندی شده بدون دخالت دست و دارای برچسب مشخص

8

میوه ها

شامل سیب، گلابی، نارنگی و پرتقال و موز در صورت شستشو و ضد عفونی و انواع میوه جات خشک

9

نوشیدنی های مجاز

آب میوه های مجاز، دوغ، ماء‌الشعیر، آب معدنی ( همه پاستوریزه یا استریلیزه)

این جدول در پایگاه تغذیه سالم و در معرض دید دانش آموزان نصب گردد.

 

توجه:

تمامی مواد غذایی مندرج در جدول فوق ( بجز بندهای 3 و 6 ) باید در بسته بندی دارای پروانه ساخت از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، علامت استاندارد، نام و نشانی کارخانه، تاریخ تولید و انقضای معتبر، ترکیبات تشکیل دهنده، ارزش غذایی و دارای پوشش سالم و تمیز باشند.

/ 0 نظر / 62 بازدید